Seditio CMS v185

Seditio 185 sürümü, motorun açık ve tutarlı bir modüler mimari benimsediği versiyondur. Çekirdek yapı artık; tam modülleri, bu modüllerin alt bileşenlerini ve bağımsız eklentileri net biçimde birbirinden ayırır. Modüllere ait kod yolları veritabanında saklanır ve PHP yüklenirken aktif olarak kullanılır. Önceden çekirdek içinde bulunan birçok işlev ise artık kurulabilir eklentilere taşınmıştır.

Bu yaklaşımın amacı yalnızca mimariyi değiştirmek değil; sitelerin yönetimini, genişletilmesini ve güncellenmesini daha kolay ve sürdürülebilir hale getirmektir.

Çekirdek Mimari ve Veritabanı

Dinamik modül yolları:
sed_core tablosuna iki yeni alan eklenmiştir: ct_path (site kök dizinine göre modül klasörünün relatif yolu) ve ct_admin (kaydın yönetim paneliyle ilişkili olup olmadığını belirtir). ct_path artık aktif olarak kullanılmaktadır; system/common.php içinde yer alan bootstrap süreci, her istekte ilgili dizinden inc/{code}.functions.php dosyasını çözümler. ct_admin ise yönetim panelindeki modül menüleri ve yönlendirme yapısını belirler. 180 sürümünden yükseltme yapılırken bu alanlar patch ve upgrade script ile otomatik olarak doldurulur.

Eklentiler ve modül parçaları arasında net ayrım:
sed_plugins tablosuna eklenen alanlar: pl_module (kaydın bir modül parçasına mı yoksa bağımsız bir eklentiye mi ait olduğunu belirtir), pl_version, pl_dependencies (JSON formatında gerekli modül ve eklentiler) ve pl_lock (kritik bileşenlerin devre dışı bırakılmasını engeller). Yardımcı API fonksiyonları arasında sed_module_active(), sed_module_part_active(), sed_plug_active() ve bağımlılık çözümleme araçları yer alır. Böylece bir özelliğin kullanılmadan önce mevcut olup olmadığı tek bir katmandan doğrulanabilir.

Performans:
sed_config tablosunda (config_owner, config_cat) alanları için oluşturulan indeks, her istekte ayarların daha hızlı yüklenmesini sağlar. Ayrıca sed_plugins tablosunda pl_module alanı için de ayrı bir indeks eklenmiştir.

Menüler:
Menü tablosuna menu_cssclass alanı eklenmiştir. Böylece menü öğelerine ait CSS sınıfları, şablon dosyalarını manuel olarak düzenlemeye gerek kalmadan yönetim paneli üzerinden değiştirilebilir.

Sürüm yamaları:
functions.php içindeki sed_apply_patches() fonksiyonu, datas/config.php dosyasında $cfg['patchmode'] aktif olduğu sürece system/upgrade/patch/ klasörü altındaki sıralı patch dosyalarını çalıştırır. 180 → 185 yükseltmesi için buna patch_180_185_01.php dahildir ve bu dosya; yeni sütunları, indeksleri ve başlangıç ct_path / ct_admin verilerini ekler.

Önbellek (Cache):
Modül API dosyaları yüklenmeden önce dahili önbellek geri yüklenir; böylece forum bölüm dizeleri gibi ağır veri yapıları önceden bellekte hazır bulunur. Yükseltme sürecinde ayrıca cache.c_value alanı, büyük serileştirilmiş verileri desteklemek için MEDIUMTEXT tipine genişletilmiştir. Bir modül duraklatıldığında veya yeniden etkinleştirildiğinde URL yeniden yazma kuralları güncellenir ve önbellek temizlenir.

Yönlendirme (Routing):
Eski module=list istekleri 301 yönlendirmesiyle module=page yapısına aktarılır. Böylece listeleme görünümleri artık page modülü altında birleştirilmiştir.

Yönetim ve Yapılandırma

Modül ayarları:
Modül yapılandırmaları, çekirdek ayarlarla aynı mantıkta owner=module kullanılarak yönetilir. Dil dosyaları sed_langfile() ile yüklenir. Ayarlar, ilgili *.setup.php dosyalarından sıfırlanabilir ve güncellemeler sonrasında yeni seçenekler eklendiğinde eksik yapılandırma anahtarları otomatik olarak bu dosyalardan tamamlanır.

Modül kontrolü:
Modüller sed_module_pause() fonksiyonu ile duraklatılıp yeniden etkinleştirilebilir. Ayrıca *.setup.php içinde tanımlanan Lock_module parametresi üzerinden ct_lock alanı ile tam duraklatma kilidi uygulanabilir. Modülün alt bileşenleri, pl_lock ile kilitlenmediği sürece ayrı ayrı açılıp kapatılabilir.

Users (Kullanıcılar) modülü:
Bu modül özel bir statüye sahiptir. Lock_module=1 olarak tanımlandığı için tamamen devre dışı bırakılamaz veya kaldırılamaz. Ancak kritik olmayan alt bileşenleri kontrol edilebilir. Özellikle kimlik doğrulama bileşeni (users.auth, Lock=1) kapatılamaz; böylece giriş ve yetkilendirme mekanizması her zaman çalışır durumda kalır.

Ek geliştirmeler:

• Yönetim panelinde modül ikon desteği
• Admin başlığında genişletilmiş eklenti menüsü
• Referer ve yönlendirme (redirect) güvenliğinde iyileştirmeler
• Yetim (orphan) yetkilerin senkronizasyonu
• Forumlar ve sayfalar arasında varsayılan yetkilerin uyumlu hale getirilmesi

Monolitik Yapıdan Ayrılan Eklentiler

RSS ve XML site haritası:
Artık bağımsız eklentiler olarak sunulmaktadır ve *.setup.php dosyaları ile yapılandırılır. İçerik türüne göre feed açma/kapama seçenekleri, içerik limitleri, öncelik (priority) ve güncelleme sıklığı (changefreq) gibi sitemap parametreleri yönetilebilir.

Yorumlar (Comments) eklentisi:
İç içe (threaded) yanıt desteği sunar. Maksimum derinlik ve sayfa başına yorum ağacı boyutu yapılandırılabilir. SQL sorguları ve şablon yapısında iyileştirmeler yapılmıştır.

Etiketler (Tags):
Sayfalar ve forumlar için kapsamlı bir alt sistem haline getirilmiştir. Etiket bulutu (tag cloud) sıralama ve limit seçenekleri sunar, otomatik tamamlama (autocomplete) desteği vardır. Ana sayfa, kategori, sayfa ve forumlarda etiket blokları gösterilebilir. Bağımsız etiket arama sayfaları için noindex desteği eklenmiştir.

Çöp Kutusu (Trashcan) eklentisi:
İlgili işlevler çekirdekten çıkarılarak eklentiye taşınmıştır. Buna bağlı olarak çekirdek içindeki yardımcı fonksiyonlar da kaldırılmıştır.

Diğer eklentiler (Ratings, Captcha, Thanks vb.):
Ortak hook (kanca) yapısını benimsemiştir. Sayfalar, anketler gibi içerikler silinirken çalışan delete hook mekanizmaları da dahil edilmiştir.

Dil yönetimi:
Eklenti dil dosyaları artık sed_langfile() ile yüklenir, böylece tüm eklentiler için tutarlı ve merkezi bir dosya yolu yönetimi sağlanır.

İçerik Modülleri ve Forumlar

Sayfalar (Pages):
Yönetim panelinde gelişmiş filtreleme ve sıralama seçenekleri sunulur. Listeleme görünümlerinde readmore (devamını oku) desteği eklenmiştir. Şablon sistemi, SEO ve meta yönetimi iyileştirilmiş; ayrıca yazdırma görünümü (print view) ve URL yapısında sondaki eğik çizgi (trailing slash) yönetimi optimize edilmiştir.

Forumlar (Forums):
Alt forum derinliği maxforumdepth parametresi ile yapılandırılabilir hale getirilmiştir. Konulara etiket (tag) desteği eklenmiş, şablon yapısı geliştirilmiş ve listeleme performansı artırılmıştır (etiketlerin toplu işlenmesi ve listeleme hook’ları sayesinde).

PFS (Kişisel Dosya Alanı):
Artık ses dosyası (audio) desteği sunmaktadır.

Medya Yönetimi:
Farklı modüller arasında küçük resim (thumbnail) oluşturma ve gösterim süreçleri daha tutarlı ve birleşik bir yapıya kavuşturulmuştur.

Kullanıcılar, Güvenlik ve Form Yapısı

Kayıt ve profil işlemleri:
Kullanıcı kayıt sürecinde e-posta format doğrulaması güçlendirilmiştir. useremailchange davranışı yeniden düzenlenmiş, profil alanlarındaki ek (extra) alanların işlenmesi daha tutarlı hale getirilmiştir.

Şifre yönetimi:
Şifre oluşturma ve değiştirme süreçlerinde güçlendirilmiş şifre önerileri (strength hints) eklenmiştir. strictpasschange modül seçeneği aktif olduğunda, yeni şifre belirlenmeden önce mevcut şifrenin girilmesi zorunlu hale gelir.

Güvenlik iyileştirmeleri:
Ban listelerinde IP adresleri normalize edilerek tutarlılık sağlanmıştır. CSRF koruma token’ı sayfa meta alanına eklenmiş, referer kontrolleri kritik noktalarda daha sıkı hale getirilmiştir.

Tarih formatı:
Sistem genelinde tarih gösterimi ve yapılandırması d.m.Y formatı ile uyumlu olacak şekilde standartlaştırılmıştır.

Arayüz, Tema ve Varlık Yönetimi

JavaScript ve bağımlılıklar:
Paket içerisinden jQuery 1.x tamamen kaldırılmıştır. Otomatik tamamlama (autocomplete) işlevi artık doğrudan app.js üzerinden çalışmaktadır.

CSS ve JavaScript düzeni:
Yönetim paneli ve kullanıcı arayüzünde CSS yükleme sıralaması yeniden düzenlenmiş, stil çakışmaları azaltılmıştır. Dosya yükleme bileşeni sürükle-bırak (drag-and-drop) desteği kazanmıştır. CKEditor çalışma ortamı güncellenerek daha stabil bir düzen sağlanmıştır.

Şablon sistemi:
Forumlar, sayfalar, anketler ve menü yapıları için template dosyaları güncellenmiştir. menu_cssclass alanı ile menü öğelerine doğrudan CSS sınıfı atanabilir hale getirilmiştir. Ayrıca sistem kontrol (syscheck) ekranı ve tema düzenleyici (skineditor) yapısı da yenilenmiştir.

Seditio 180’den 185’e Yükseltme Süreci

Yedekleme işlemi:
Yükseltmeye başlamadan önce veritabanının ve datas/ dizininin (özellikle datas/config.php dahil) tam yedeği alınmalıdır.

Eklenti yönetimi:
Yönetim panelinde tüm eklentiler geçici olarak devre dışı bırakılır. Geçiş tamamlandıktan sonra eklentiler tek tek yeniden etkinleştirilerek uyumluluk kontrolü yapılır.

Çekirdek dosya değişimi:
Sistem dosyaları temiz kurulum mantığıyla değiştirilir. Bu süreçte yalnızca datas/ klasörü korunur ve 185 sürüm dosyaları üzerine kopyalanır. Özel tema ve eklenti düzenlemeleri datas/ dışında tutulmalı ve ayrı şekilde saklanmalıdır.

Patch sistemi aktivasyonu:
datas/config.php içinde $cfg['patchmode'] = TRUE olarak ayarlanmalıdır. Bu sayede sed_apply_patches() fonksiyonu çalışır ve patch_180_185_01.php dahil gerekli tüm güncellemeler uygulanır. system/functions.php üzerinde manuel değişiklik yapılmamalıdır.

Veritabanı yükseltmesi:
Sistem giriş yapıldıktan sonra Admin → Upgrade bölümünden 180 → 185 veritabanı güncellemesi çalıştırılır. Bu adım; cache, forumlar, yorumlar, menü yapısı, sözlükler, modül yolları ve ilişkili verileri kapsar.

Son kontroller:
Önbellek tamamen temizlenir ve tüm modül ile eklentiler (RSS, Sitemap, Comments, Tags, Trashcan vb.) test edilir. Gerekli durumlarda yeniden etkinleştirme yapılır.

Tema uyumluluğu:
Tema dosyaları kontrol edilir. Özellikle module=page yönlendirmesi, yeni etiket blokları ve yorum sistemine bağlı template değişiklikleri için güncelleme gerekebilir.

Final aşama:
Sistem stabil hale geldikten sonra patchmode değeri tekrar FALSE yapılır.

Özet

Seditio 185, çekirdek, modüller ve eklentiler arasındaki ayrımı daha net ve sıkı bir yapıya oturtur. Her katman artık veritabanı üzerinde açık şekilde temsil edilir, yükleme kuralları daha öngörülebilir hale getirilir ve bağımlılık yönetimi doğrudan sistem tarafından takip edilir.

RSS, site haritası (sitemap), yorumlar, etiketler ve çöp kutusu gibi temel işlevler artık çekirdekten bağımsız eklentiler olarak dağıtılmaktadır. Forumlar, sayfalar ve kullanıcı modülü ise hedefe yönelik geliştirmeler ve iyileştirmeler almıştır.

180’den 185’e geçiş süreci, patchmode mekanizması ve Admin → Upgrade aracı üzerinden kontrollü bir şekilde desteklenir.