Evrenin en b?y?k su k?tlesi ke?fedildi

?ki astronomi ekibi, Evren'in bug?ne kadar ke?fedilmi? en b?y?k su k?tlesini ortaya ??kard?. D?nyadan 12 milyar ???k y?l? uzakta olan su k?tlesi, okyanuslar?n 140 trilyon kat? b?y?kl???nde.



D?nyadan 12 milyar ???k y?l? mesafedeki bu su k?tlesi, d?nya okyanuslar?n?n i?erdi?i toplam su k?tlesinin 140 trilyon kat? b?y?kl??e sahip. Buhar halindeki su k?tlesi, kuasar olarak adland?r?lan ve ortas?nda, ?evresindeki maddeyi yutan b?y?k bir kara delik bulunan g?k cismini sar?yor.

NASA'n?n Kaliforniya'daki laboratuvar?ndan Matt Bradford, kuasar ?evresindeki ortam?n olduk?a ?zg?n bir yap?ya sahip oldu?unu belirterek, bu yap?n?n "devasa b?y?kl?kte su ortaya ??kard???n?" belirtti.

Ke?fi yapan ekiplerden birinin ba?kan? olan Bradford, "yeni ke?if bir kez daha g?sterdi ki su, evrende olduk?a yayg?n ve hatta evrenin en erken zamanlar?ndan beri var" dedi.

Bu ekibin bulgular?, Astrophysical Journal Letters'da yay?mland?.

Kuasarlar, ?evresini bir disk ?eklinde saran gaz ve toz k?mesini emen devasa bir karadeli?e sahip g?k cisimleri. Kuasar?n karadeli?i, bu t?ketiminin sonucunda diskin ortas?ndan her iki y?ne do?ru m?thi? bir enerji f??k?rt?yor.

Su k?tlesinin bulundu?u bu kuasar?n kara deli?i G?ne?'ten 20 milyar kat daha yo?un ve G?ne?'ten "Bin trilyon kat" enerjiye sahip.

Bu kadar uzakta ve evrenin erken d?nemlerinde var olan su k?tlesi ilk kez ke?fediliyor. G?ne? Sistemi'nin dahil oldu?u Samanyolu Galaksisi'nde de su buhar? bulunuyor ancak galaksimizdeki su k?tlesinin ?o?u buz halde bulunuyor. Samanyolu'ndaki su k?tlesi, bu kuasarda bulunandan 4000 kat daha az. Bunun nedeni de suyun Samanyolu'nda daha ?ok buz formunda olmas?.

Kuasardaki su buhar?, g?k cisminin karadelik etraf?nda d?nen gaz k?tlesinin i?erisine da??lm?? durumda. Bu gaz b?lge, y?zlerce ???k y?l? geni?li?inde (1 ???k y?l?, yakla??k 6 trilyon mil). Kuasardaki su buhar? ile, karbonmonoksit gibi di?er molek?llerin ?l??mleri, ?evreleyen gaz?n yo?unla?arak y?ld?zlar olu?turuyor olabilece?ini g?steriyor.

?l??mler, Kaliforniya Teknoloji Enstit?s?'n?n Hawai'deki teleskobu kullan?larak, Bradford'un ekibince 2008'den beri yap?l?yor. Kuasar ?zerinde ?al??an ikinci ekip ise, Alpler'deki Caltech Submillimeter G?zlemevi ba?kan yard?mc?s?, fizik?i Dariusz Lis ba?kanl???ndaki bir ekip. Bu ekip de kuasardaki ilk su buhar? g?zlemini 2010'da yapt?.